Dagblad De Gelderlander heeft onderzoek gedaan naar de ontslagvergoedingen voor ambtenaren in de provincie Gelderland.
Reden van ontslag is meestal mismatch
Ambtenaren krijgen ontslag omdat er een mismatch is Er zijn eisen aan een functie, waar de medewerker niet aan voldoet. Misschien heb je de inhoud niet op orde, maar dat kan ook over iemands communicatiestijl of werkhouding gaan. In gemeenteland kijken werkgevers eerst of we dat nog kunnen verbeteren. Het is niet zo dat als iemand niet functioneert, dat hij dan van de ene op de andere dag ontslagen wordt.” Maar: soms is iemand niet geschikt voor de functie of gedraagt zich onprofessioneel en zit er geen stijgende lijn in. Als er een dossier ligt, blijkt ontslag vaak de enige optie.
Bijna altijd krijgen ze een ontslagvergoeding mee. Wettelijk is verplicht om een transitievergoeding te ontvangen.
Ontslagen ambtenaren krijgen (veel) meer dan de transitievergoeding
Er bestaat ook zoiets als een ontslagvergoeding. Die vergoeding bestaat uit de transitievergoeding plus een extra vergoeding. Hierover wordt onderhandeld : er staan geen maximumbedragen voor en vertrekkende medewerkers geven zelf aan met welk bedrag ze tevreden zijn. De werkgever hoeft daar niet mee akkoord te gaan. Dat is dus een onderhandelpunt.
Ineens een ton rijker
Er zijn grote verschillen tussen de gemeentes. De bereidheid om mee te gaan in onderhandelingen speelt mee. Een ambtenaar van de gemeente Doetinchem kreeg 190.000 euro als ontslagvergoeding mee. Bij de provincie Gelderland wist een medewerker die 160.000 uit te onderhandelen. Weer een andere ambtenaar mocht 145.000 bijschrijven. Dir zijn bruto vergopeidngen waarover belatsing betaald moet worden.
De vraag is waarom gemeenten en provincies met hun voormalige medewerkers een hoger bedrag afspreken dan wettelijk verplicht is. Dat kan verschillende redenen hebben, weet Barentsen. „Een werkgever kan hele grove fouten hebben begaan waardoor ontslag uiteindelijk onvermijdelijk is geworden. Dan kunnen bedragen best flink oplopen. Of denk aan een werkgever die geen goed dossier heeft opgebouwd, maar toch een medewerker wil ontslaan. Zo’n medewerker is ook niet gek: die kan dan soms een hoog bedrag vragen.”
Een hoge vergoeding kan gedoe schelen voor provincies en gemeenten. „Procederen is riskeren, zegt men. Als een arbeidsconflict in de rechtbank moet worden uitgevochten, kost dat de gemeente misschien wel meer geld dan de vergoeding zou kosten. Soms is er de gemeente veel aangelegen om een conflict vooral níét voor de rechter te brengen, omdat het ook voor reputatieschade kan zorgen. Stel dat je hoofd burgerzaken zich buitengewoon misdragen heeft, dan wil je misschien niet dat iedereen dat te weten komt.”
Strafbaar feit?
De gemeente Land van Cuijk bevestigt dat ze liever niet bij de rechtbank eindigen.„Wij zeggen eigenlijk altijd tegen mensen die met ontslag gaan: “laat je juridisch ondersteunen”. „Het is ingewikkelde materie, dus het kan geen kwaad advies in te winnen. Wij betalen dat ook, vanuit goed werkgeverschap.”
„Vertrouwelijkheid is onderdeel van elke vaststellingsovereenkomst, dus we zijn zeer terughoudend om informatie uit ,individuele casussen te delen.”
Ander voorbeeld andere gemeente
Het handelen van een medewerker was verwijtbaar, maar niet ‘ernstig verwijtbaar’ genoeg om die op staande voet te ontslaan.” Het gins over integriteitsschending. „Deze medewerker had een bepaalde vrijheid genomen in zijn functie die niet oké was. Dat had te maken met het gebruik van materialen en spullen op het werk. Tijdens de onderhandeling over ontslkag kreeg deze ambtenaar een ontslagvergoeding en een opleidingsbudget mee. „Deze medewerker hebben we niet op staande voet ontslagen, dus hebben we nog steeds met wettelijke vereisten te maken. We waren die medewerker sowieso de transitievergoeding schuldig.
Ontslag op staande voet heeft grote gevolgen. „Deze gemeente kijkt ook naar iemands privé-situatie. Heeft iemand nog een partner die ook geld verdient, bijvoorbeeld? Als dat niet het geval is, breng je iemand meteen in de financiële problemen, want je maakt geen aanspraak op een WW-uitkering. Daarom kiezen we vaak niet voor een ontslag op staande voet.”
Naast de incidentele integriteitskwesties, zijn er tal van andere redenen waarom medewerkers van de overheid ontslagen worden. Bij de gemeente Nijmegen stopten bijvoorbeeld 26 medewerkers vanwege een ‘discrepantie tussen het carrièreperspectief en ambities’. Bij de provincie Gelderland kreeg een medewerker van de buitendienst een ‘beroepsziekte’ waardoor deze medewerker waarschijnlijk arbeidsongeschikt raakte. Als ontslaggrond komen reorganisaties, langdurige ziekte en onvoldoende functioneren uiteindelijk het vaakst voor.
